گفت‌وگوی روزنامه «وقایع‌اتفاقیه» با عباس اورنگ، عضو هیات مدیره صندوق بیمه اجتماعی صندوق‌های بازنشستگی را قربانی عزا و عروسی نکنید

گفت‌وگوی روزنامه «وقایع‌اتفاقیه» با عباس اورنگ، عضو هیات مدیره صندوق بیمه اجتماعی صندوق‌های بازنشستگی را قربانی عزا و عروسی نکنید

بحران صندوق‌های بازنشستگی، پدیده جدید، غیرمترقبه یا نادری نیست. در خیلی از کشورهای جهان، این بحران گاه و بیگاه رخ می‌دهد؛ به‌ویژه در بازه‌هایی که اقتصاد دچار رکود می‌شود یا آمار بیکاری افزایش پیدا می‌کند، صندوق‌های بازنشستگی هم به تبع آن دچار وضعیت بحرانی می‌شوند و در برآورده‌‌کردن تعهدات خود به مشکل برمی‌خورند. مسئله بحران در صندوق‌های بازنشستگی از یک معادله خطی ساده سرچشمه می‌گیرد: وقتی مصارف یا خروجی‌های یک صندوق بر منابع یا ورودی‌های آن پیشی بگیرد، بدون تردید صندوق بازنشستگی در آستانه بحران قرار می‌گیرد و خطر ورشکستگی جدی می‌شود، حتی گاهی صندوق‌ها در معرض انحلال کامل قرار می‌گیرند. در ایران نیز سال‌هاست زمزمه‌هایی شنیده می‌شود که صندوق‌های بازنشستگی دچار بحران هستند و مدت‌هاست که مصارفشان بر منابعشان پیشی گرفته ‌است. برای اینکه بیشتر با شرایط فعلی صندوق‌های بازنشستگی آشنا شویم و بهتر اوضاع فعلی را دریابیم به سراغ عباس اورنگ، کارشناس بیمه‌های اجتماعی و عضو هیأت‌مدیره صندوق بیمه اجتماع


در شرایط فعلی عده‌ای معتقدند که در کشور با بحرانی به نام بحران صندوق‌های بازنشستگی مواجهیم. این بحران محدود به یک صندوق خاص هم نیست، از صندوق بازنشستگی فولاد یا نفت گرفته تا صندوق بازنشستگی کشوری و در نهایت صندوق تأمین اجتماعی، همه را دربرگرفته است. بحران پیش‌آمده، در اصل یک ریشه واحد دارد و آن اینکه مصارف صندوق‌ها بر منابع آنها پیشی گرفته است. به‌طور کلی دلایل بروز این بحران و ریشه‌های آن چیست؟

 یک اصل حتمی است، در صندوق‌های بازنشستگی وجود دارد و آن هم اینکه در تمام دنیا روزی فرامی‌رسد که مصارف صندوق‌ها بر منابع پیشی می‌گیرد. دلیل عمده آن هم تفاوت صندوق‌های بازنشستگی با بیمه‌های متداول دیگر یا به اصطلاح بیمه‌های بازرگانی است. در بیمه‌های بازرگانی همه بیمه‌شدگان مشمول استفاده از تعهدات نمی‌شوند، نرخ حق بیمه‌ها براساس توزیع ریسک تعیین می‌شود و شرایط به‌طور کلی متفاوت است؛ برای مثال، در سال همه ماشین‌هایی که حق بیمه پرداخته‌اند، تصادف نمی‌کنند یا در سال، همه خانه‌ها آتش نمی‌گیرند ولی در صندوق‌های بازنشستگی همه بیمه‌شدگان، خودشان یا خانواده‌شان، همواره و در همه حال به نوعی از تعهدات صندوق بیمه‌ای استفاده می‌کنند و باید گفت دلیل اینکه صندوق‌های بازنشستگی در تضمین دولت‌ها قرار دارند نیز همین است.  دلیل این که در دنیا اساسا صندوق‌های بازنشستگی در عداد صندوق‌های دولتی یا نهادهای عمومی غیر‌دولتی هستند هم دقیقا همین مسئله است زیرا وظیفه پوشش کسری این صندوق‌ها در همه جهان برعهده دولت‌هاست و در تمام کشورهای دنیا این دیده می‌شود. هنر مدیران و هنر سیاست‌گذاران صندوق‌های بازنشستگی این است که بتوانند دوره افول یا نقطه سربه‌سری یا دوره پیشی‌گرفتن مصارف بر منابع رو به تعویق بیندازند. متأسفانه در کشور ما یک‌سری اتفاقات افتاد که خواسته یا ناخواسته عمر توازن صندوق‌های بازنشستگی کاهش پیدا کرد. صندوق‌های بازنشستگی برای اینکه بتوانند تعهدات خود را در بلندمدت پرداخت کنند، ناگزیرند ارزش حق بیمه‌هایی را که از مردم دریافت می‌کنند، حفظ یا آن را افزایش بدهند. به عبارتی هم ارزش ریالی حق بیمه‌ها را حفظ کنند و هم آن را به انحای مختلف افزایش بدهند که معمولا این عمل، از طریق سرمایه‌گذاری انجام می‌شود. حال در ایران یک‌سری اتفاقات افتاد که این اتفاقات قابل کنترل توسط صندوق‌های بازنشستگی نبودند و نیستند. پدیده بزرگی در کشور به نام جنگ اتفاق می‌افتد، در دوران جنگ، زیرساخت‌های اقتصادی کشور آسیب می‌بیند، تورم افزایش پیدا می‌کند، ارزش سرمایه صندوق‌ها که همان پول مردم است و به‌صورت امانت در دست مردم است، کاهش پیدا می‌کند. صندوق‌ها این پول را از مردم گرفته‌اند اما مسئله اصلی اینجاست که در شرایط جنگ در کدام بازار می‌توانند سرمایه‌گذاری کنند؟ در کدام فضای اقتصادی می‌توانند ارزش سرمایه را حفظ کنند؟ بنابراین در یک دوره تقریبا 10 ساله، صندوق‌ها نتوانستند پول مردم را سرمایه‌گذاری کنند زیرا کارخانه‌ها تعطیل بودند، تولید خوابیده بود و به‌طور کلی فضای اقتصاد مشکل داشت. خب، این یک اتفاق غیرمترقبه که بر عملکرد صندوق‌های بازنشستگی تأثیر منفی داشت. اتفاق دیگر به خود بافت اقتصادی کشور برمی‌گردد؛ طبیعی است وقتی که کارخانه‌ها و شرکت‌ها دچار بحران می‌شوند، صندوق‌ها هم که مالک یا سهامدار یک‌سری کارخانه یا شرکت هستند، دچار بحران می‌شوند. نمی‌توان که در فضای رکود، فقط کارخانه‌ها و شرکت‌هایی که خارج از حیطه صندوق‌ها هستند، دچار بحران شوند و آنهایی که صندوق‌ها در آنها سرمایه‌گذاری کرده‌اند، سرپا بایستند.

لینک کوتاه:

اشتراک گذاری:

برچسب ها

هیچ برچسبی برای این قسمت تعریف نشده است.
logo-1

تهران، ابتدای خیابان بهار شیراز، پلاک ۱۷۰

logo-4

سامانه پیامکی: 300027

logo-3
تلفن: 43351-021
logo-2
پست الکترونیک: info@roostaa.ir

صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر می‌کوشد به منظور بسط عدالت اجتماعی و جلوگیری از گسترش فقر، خدمات بیمه اجتماعی را به گونه‌ای گسترش دهد که منجر به افزایش کرامت انسانی و تقویت جایگاه اجتماعی جامعه هدف صندوق شود.

تمامی حقوق این سایت متعلق به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان،روستائیان و عشایر می باشد. ©