یادداشتهایی بر انتخابات 96

یادداشتهایی بر انتخابات 96

 علی ربیعی - وزیر تعاون ، کار و رفاه اجتماعی


 

هر انتخاباتی تعدادی پیام دارد فارغ از اینکه چه کسانی شاد می‌شوند و چه کسانی غمگین می‌شوند انتخابات برای هر کدام یک پیام دارد. این پیام‌ها درواقع به زمینه‌های اجتماعی آرا، علل رفتار رأی‌دهندگان، ارزش‌هایی که در جامعه جاری شده، خواست‌ها و نیازهای رأی‌دهندگان و کانون‌های گفتمانی مطرح‌شده در انتخابات مرتبط هستند. یک نظام هوشمند باید بعد از هر انتخابات پیرامون این مسائل بررسی و مداقه داشته باشد چراکه در غیراین‌صورت انتخابات به یک اتفاق چهارساله که فقط یک‌ ماه فضای عمومی کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و اثری بر جهت‌گیری و رویکردهای کلان کشور ندارد،  بدل می‌شود.

ما با سه گروه در واجدان شرایط رأی مواجه هستیم. بیش از ٢٣‌‌ میلیون رأی موافق با روحانی. ١٥‌‌ میلیون رأی به رقیب گفتمانی و ١٥‌‌ میلیون هم کسانی که در انتخابات شرکت نکردند. از طرفی امسال با تمهیدات انجام‌شده به‌ویژه به دلیل ثبت اطلاعات رأی‌دهندگان میزان دقیقی از واجدان رأی‌دهندگان به دست آمد. به‌هرحال در تحلیل آرای این انتخابات باید دقت کنیم. این انتخابات نیازمند تحلیل‌های عمیقی است، جامعه‌شناسان، اقتصاددانان، محققان علوم سیاسی و روان‌شناسان اجتماعی هریک از منظر خود می‌توانند و باید این انتخابات را تحلیل کنند.

تکلیف اپوزیسیون در این انتخابات کاملا مشخص بود و تغییراتی که در نحوه برخورد گروه‌هایی که فقط به فکر براندازی بودند، مشهود بود. به این معنا که آنها هم وارد عرصه  مشارکت شدند. حتی گروه‌هایی از چپ مارکسیستی که مطالبه‌گری هم داشتند به مشارکت تشویق می‌کردند. این یک دستاورد است هرچه از افرادی که به فکر به‌هم‌خوردن بنیادی هستند کم شود جامعه ثبات بیشتری دارد و به سمت توسعه سریع‌تر حرکت می‌کنیم. از سوی دیگر برخی افراد که تفاوت‌های نظری عمیق با نظام سیاسی داشتند یا نسبت به مسائل سیاسی بی‌تفاوت بودند، نیز آمدند و مشارکت کردند. طیفی از نویسندگان و هنرمندان که همیشه معترض بودند به پای صندوق‌های رأی آمدند و این اتفاقی است که نباید از آن غافل شویم و اینها دستاوردی است که به نظر من به کیفیت آرا  مربوط است. من همیشه معتقد بودم در کشورهای شبیه ما ثبات یک زیرساخت برای رشد، توسعه و تحولات بزرگ اجتماعی است و بی‌ثباتی دو گام به عقب  است.

تحولات در دل ثبات یعنی تغییر دائم در بستری با ثبات می‌تواند الگویی موفق برای کشورهایی مانند ما باشد. اگر من با تئوری اصلاحات موافق بودم این‌چنین تلقی داشتم  اصلاحات تغییری است که در بستر ثبات شکل می‌گیرد. در ثبات یک نظام سیاسی و ثبات کشور و ساختارهای بنیادی، ساختار‌شکنی شکل نمی‌گیرد ولی تغییرات مطلوب اتفاق می‌افتد. اما در تحلیل آرای نامزدهای انتخابات دوازدهم ریاست‌جمهوری طبق نظریه (گراف یک) می‌توان این‌چنین تبیین کرد:

١- روحانی از همه حوزه‌ها رأی کسب کرده است. البته بخش عمده‌ای از رأی روحانی از ربع اول یا بخش مشارکتی بود. ربع اول نیازهای منزلتی دارند نیازهای اجتماعی بالا دارند و به‌دنبال سهم مشارکت‌جویی بالا هستند و با انسداد اجتماعی مخالف و به دنبال گشایش اجتماعی هستند، مخالف محدودیت‌های فرهنگی- اجتماعی هستند و به دنبال تحول و ترکیبی از آزادی‌های مشارکت‌جویانه و اقتصادی هستند. (رأی آنها ایجابی است) – البته قاعده کلی نیست. بخش مهم دیگری از رأی روحانی از ربع دوم بود که نیازهای خاص خود را در بخش سیاسی و اجتماعی دارند. شاید بتوان عنوان کرد یک دلیل حضور و مشارکت ربع دوم در انتخابات به‌خاطر ترس از پدیده‌ای که کشور را به عقب می‌برد،  بوده است. این گروه منزلت‌خواه هستند، نگاه انتقادی بیشتری دارند و در طیفی از تغییرخواهی رفتاری تا اندکی تغییر ساختاری دارند. براساس تداوم انتخابات‌ها از حجم افرادی که دنبال ساختار‌شکنی هستند کاسته شده  است. یکی از وجوه مهم در انتخابات ٩٦ این بود  که افرادی شناخته‌شده به سمت ابتدای طیف و حتی ربع اول بوده است.

اتفاق خوب این است که در انتخابات ٩٦ اینها به‌درستی فکر کردند در بستر نظام هم می‌توانند مطالبات خود را داشته باشند و به سمت شورشگری نمی‌روند. در این انتخابات این افراد احساس کردند  کاندیدای پیروز بخشی از خواسته‌های آنها را برآورده می‌کند.

بخشی دیگر از آرای دکتر روحانی در ربع سوم بودند (بی‌تفاوت‌ها – یا آرای خاموش و خاکستری). وجه ظاهر این افراد بیشتر جنبه فرهنگ عمومی دارد. تعارضات اینها با شناخت سیاسی بیشتر در حوزه فرهنگ است.

این گروه معمولا در سرنوشت انتخابات مؤثر هستند. با هنجارهای کاملا متفاوت با هنجار رسمی زندگی می‌کنند؛ به‌ویژه‌ به حوزه فرهنگ تمایل دارند. با هنجارهایی زندگی می‌کنند که خودش یک طیف است، وقتی وارد زندگی اینها می‌شوید فکر می‌کنید که با جامعه دیگری طرف هستید. فرایند ارتباطات و فرایند جهانی‌شدن کمک کرده که ربع‌های دوم و سوم به شکلی بیندیشند که در حقیقت فاصله خودشان را با فرایند ارتباطات و هنجارها و ارزش‌های رسمی فرهنگی زیاد کنند  و می‌توانند شبکه‌ای از زندگی اجتماعی ایجاد کنند و خودشان هم شبکه شده‌اند درحالی‌که قبلا این فرصت را نداشتند، قبلا افراد منفعل  و جزیره‌ای بودند الان شبکه شده‌اند. من تعبیر سرزمین مجازی را برای اینها به‌کار می‌برم.

لینک کوتاه:

اشتراک گذاری:

برچسب ها

هیچ برچسبی برای این قسمت تعریف نشده است.
logo-1

تهران، ابتدای خیابان بهار شیراز، پلاک ۱۷۰

logo-4

سامانه پیامکی: 300027

logo-3
تلفن: 43351-021
logo-2
پست الکترونیک: info@roostaa.ir

صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر می‌کوشد به منظور بسط عدالت اجتماعی و جلوگیری از گسترش فقر، خدمات بیمه اجتماعی را به گونه‌ای گسترش دهد که منجر به افزایش کرامت انسانی و تقویت جایگاه اجتماعی جامعه هدف صندوق شود.

تمامی حقوق این سایت متعلق به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان،روستائیان و عشایر می باشد. ©