در حال بارگذاری ...

رشد معکوس روستاها نسبت به شهرها در ۴۰ سال اخیر

یکی از نکاتی که در آمارهای ارائه شده توسط مشاور مدیر عامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر (معاون سابق طرح های آماری و آمارهای ثبتی مرکز آمار ایران) برجسته است رشد معکوس بیش از حد روستاها نسبت به شهر ها بود. در ۴۰ سال اخیر افزایش تعداد شهرها صعودی بوده است.

به گزارش روابط عمومی پانزده و شانزدهمین جلسه از نشست های توسعه روستایی در صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر به «مرور وضعیت مناطق روستائیان کشور بر اساس آمار رسمی» اختصاص داشت.

بررسی وضعیت مناطق روستایی در کشور که توسط علیرضا زاهدیان، مشاور مدیر عامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر (معاون سابق طرح های آماری و آمارهای ثبتی مرکز آمار ایران) ارائه شد، بیشتر جنبه آماری داشت که ذیل آمار به دست آماده تا سال 1396 به بررسی وضعیت روستاها پرداخت.

طبق آمار ارائه شده توسط زاهدیان، در ایران علاوه بر روستاهایی که به شهر تبدیل شده اند، 36 آبادی با جمعیت بالای 9 هزار نفر وجود دارد که پتانسیل تبدیل شدن به شهر را دارند. درواقع تمرکز فعالیت های توسعه روستایی به روی شهرهایی با جمعیت کمتر از 9 تا 10 هزار نفر است که به نوعی روستا محسوب می شوند.

یکی از نکاتی که در آمارهای ارائه شده توسط معاون طرح های آماری برجسته است رشد معکوس بیش از حد روستاها نسبت به شهر ها بود. در 40 سال اخیر افزایش تعداد شهرها صعودی بوده است.

زاهدیان با اشاره به جمعیت روستاها از سال 75 به روند رو به کاهش آن اشاره کرد و گفت: جمعیت مناطق روستایی کشور از سال 1357 روند نزولی پیدا کرده است که دلیل اول آن تبدیل و جذب آبادی ها به شهر و دلیل دوم مهاجرت بوده است.

زاهدیان به آمار تعداد مهاجران در استان ها اشاره کرد که بیشترین مهاجرت متعلق به تهران بوده که عمده مهاجران آن هم از استان های البرز و لرستان بودند. او دو علت اصلی مهاجرت را اول دغدغه اشتغال و در مرحله بعد تحصیل دانست. 

در بین استان ها نیز بیشترین جمعیت روستایی متعلق به استان سیستان و بلوچستان و بعد از آن به استان های گلستان، هرمزگان و کهگیلویه و بویراحمد است.

 

  • تورم بیشترین آسیب را به سفره های روستایی می زند

بخشی از ارائه علیرضا زاهدیان به ارائه آمار بخش شاغلین به تفکیک بخش های عمده اقتصادی بود.

بنابر گزارش معاون سابق طرح های آماری، در فاصله بین سال های 1384 تا 1396 بیش از یک میلیون 200 هزار نفر از شاغلین بخش کشاورزی کاسته شد. در همین فاصله زمانی بیش از یک میلیون نفر به شاغلین بخش ساختمان افزوده شد که نشان می دهد افزایش ساخت و ساز موجب جذب شاغلین بخش کشاورزی شده است.

زاهدیان با اشاره به اینکه در فاصله سال های 1390 تا 1396 تعداد شاغلین در مناطق روستایی 3.8 درصد رشد داشته است گفت: ولی در بسیاری از استان ها با رشد منفی نیز مواجه بوده ایم. هر استان برای این کاهش دلایل خاص خود را دارد که نیازمند مطالعه دقیق منطقه ای است.

در بخش هزینه و درآمد بنا بر آمار ارائه شده توسط زاهدیان فاصله بین متوسط درآمد خانوارهای شهری و روستایی بین سالهای 1385 تا 1396 افزایش قابل توجهی داشته است. او همچنین توضیح داد: کمترین درآمد مربوط به استان سیستان و بلوچستان و بیشترین مربوط به استان تهران است که این اختلاف دقیقاً نصف است، یعنی میانگین درآمد در سیستان نصف میانگین درآمد در تهران است.

او با بیان اینکه در بین استان های ایران، استان آذربایجان سهمش از اقتصاد کشور بالا رفته است گفت: سهم اقتصاد آذربایجان از 2.8 درصد به 3.13 درصد در کشور رسیده است که جا دارد این پیشرفت برای الگو برداری مورد مطالعه قرار گیرد.

از دیگر نکات این گزارش اشاره به سهم مناطق روستایی و شهری از تولید ناخالص کشور بدون احتساب نفت بود که بنابر شرح زاهدیان سهم روستائیان از 22.2 درصد در سال 1391 به 23.3 در سال 1393 رسیده است. او با ذکر این نکته گفت: با وجود روند کاهش جمعیت مناطق روستایی، سهم این مناطق از اقتصاد کشور هنوز کاهش نیافته است.

او با تاکید بر این نکته که طبق آمار با ایجاد تورم سفره روتائیان کوچکترمی وشد توضیح داد: در روستا، تورم بیشترین فشار را بر اقلام خوراکی می گذارد چون سهم خوراک در سبد خانوارهای روستایی مربوط به خوراکی ها است.

از نکات خوب این آمار کم شدن فاصله سواد روستایی و شهری و البته کم شدن فاصله تعداد زنان با سواد نسبت به مردان بود. بنابر توضیحات زاهدیان در این آمار متأسفانه کمترین تغییر مربوط به استان سیستان و بلوچستان بود.

  • خراسان و سیستان و بلوچستان بیشترین خانوارهای کم درآمد را داراست

در انتهای جلسه نیز زاهدیان درباره «مدل برآورد سطح درآمدی» که با عنوان «تقریب وسع» مشهور است توضیح مختصری داد.

بنابر توضیح او، بسیاری از کشورها طبق این مدل دست به برآورد سطح درآمدی خانوارها می زنند و یارانه هایشان را سروسامان می دهند. او در توضیح این مدل گفت: این مدل یک مدل رگرسیون خطی ساده است که درآمد سرانه خانوار را به عنوان متغیر وابسته و متغیرهایی چون سن سرپرست خانوار، جنس سرپرست خانوار، سرانه سطح زیربنای محل سکونت، مدرک تحصیلی سرپرست خانوار، در اختیارداتن اتومبیل شخصی، ماشین لباس شویی، ظرفشویی و فریزر و ... به عنوان متغیرهای مستقل در نظر می گیرد

او با استفاده از این مدل به توضیح طبقه بندی درآمد ها در 9 دهک درآمدی پرداخت و گفت: 10 درصد از خانوارهای کشور دارای سطح درآمدی ماهانه کمتر از یک میلیون 380 هزار تومان در ماه هستند و 10 درصد دارای سطح درآمدی ماهانه بیش از 4 میلیون و 879 هزار تومان هستند.

بر اساس این داده های آماری، در ایران بیشترین خانوارهای کم درآمد در استان خراسان رضوی با سهم 10.6 درصدی از کل کشور و سیستان و بلوچستان با سهم 10 درصدی در سال 1396 هستند.


| شناسه مطلب: 2506

تعداد بازدید: 927 | آخرین بازدید:






نظرات کاربران